Bölüm-3 İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Cephe İskeleleri

 

Yüksekte çalışma ve bu çalışma neticesinde yaşanan kazalar dikkate alındığında, yüksekte çalışmanın iş sağlığı ve güvenliği İSG  açısından inşaat sektöründe karşılaşılan en büyük tehlikelerden birisi olduğu görülmektedir. İstatistikler ve yapılan araştırmalar, yüksekte çalışma sebebiyle oluşan kaza sayıları ve buna bağlı ölüm oranlarının yüksek olduğunu göstermektedir. 

Çalışanlar, yaptıkları işe ve çalışma yerlerine bağlı olarak birçok durumda yüksekte çalışmak zorunda kalmakta ve bunun neticesinde yüksekten düşme riski ile karşı karşıya gelmektedir. Çatı işleri, çelik yapı işleri, tadilat işleri ve daha birçok iş yüksekten düşme riskinin söz konusu olabileceği durumları içermektedir. İskele ile yapılan çalışmalarda bu riskin ortaya çıktığı işlerden sadece birisidir. Ülkemizde yaygın olarak kullanılan cephe iskeleleri incelendiğinde, bu iskelelerin gerek kullanılan malzemelerin niteliği ve gerekse kurulumun uygunluğu açısından adeta kazaya davetiye çıkaracak şekilde eksiklik ve kusurlar içerdiği görülmektedir.

Bu rehber; cephe iskelelerinin kurulumunda, sökümünde ve kurulum tamamlandıktan sonra iskeleyi kullanacak bütün çalışanlar ile şantiye şefleri, saha mühendisleri, iş güvenliği uzmanları ve tüm yapı müteahhitlerinin yararlanması amacıyla hazırlanmıştır. Rehberde, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ile ilgili standartlar göz önünde bulundurularak iskele ile yapılan çalışmaların nasıl daha güvenli yapılabileceği incelenmiştir. 

Çalışma hayatımızın olmazsa olmazlarından olan iş sağlığı ve güvenliği İSG konusu, diğer sektörlerde olduğu gibi inşaat sektöründe de büyük bir önem teşkil etmektedir. Çalışma şartları bakımından içerisinde birçok tehlikeyi ve riski barındıran ve risklerin sürekli olarak değişkenlik gösterdiği yapı işleri, meydana gelen iş kazası sayıları ve bu kazalar sonucu oluşan kayıplar incelendiğinde tüm iş kolları arasında her zaman ilk sıralarda yer almıştır

İnşaat sektöründe bu kadar çok kaza yaşanması ve yaşanan bu kazaların genelde ağır sonuçlar doğurması sadece gelişmekte olan ülkelerin değil aynı zamanda gelişmiş ülkelerin de karşılaştığı bir sorundur. Sektörün birçok ülkede bu olumsuz tabloyla karşı karşıya gelmesi, inşaat sektörünün aşağıda belirtilen karakteristik özellikleriyle doğrudan ilgilidir:

• İnşaat sektöründe gerçekleştirilen işler, seri üretimin yapıldığı bir fabrikadaki işlerden çok daha farklıdır ve riskler değişkenlik gösterir.
• Üretim yöntemleri ve kullanılan malzemeler çok çeşitlidir.
• Yapı işleri sürekli olmayıp ağır ve geçici işlerden oluşabilmektedir.
• Çalışmalar dinamiktir ve sürekli değişim gösterir
• Çalışma ortamında birden fazla işveren ve/veya alt işveren çalışmaktadır
• Çalışma alanı genellikle geniş ve dağınıktır.
• Günlük çalışma süreleri uzun ve/veya çalışma saatleri düzensizdir.
• Çalışanlar sık değişir, sirkülasyon fazladır.
• Vasıfsız çalışan sayısı çoktur ve çalışanların eğitim seviyesi genellikle düşüktür.
• Çalışma ortamı zemin seviyesinden yukarıda veya aşağıdadır.
• Çalışanlar ve malzemeler sürekli hareket halindedir ve sistematik bir hareket yoktur
• Yapı işlerinde büyük ve ağır iş makineleri kullanılmaktadır.
• Uygun termal konfor şartları sağlanmamıştır, işler doğal iklim koşulları altında gerçekleşmektedir.
• İşlerin bitirilmesi için gerekli olan zaman çoğunlukla yetersiz ve kısıtlıdır.
• Çalışma ortamında aynı anda birçok farklı iş yapılmakta ve çalışanlar çalışma ortamındaki diğer çalışanların yaptığı işlerden direkt olarak etkilenmektedirler.
• Yapılan işler doğa koşullarıyla mücadeleyi gerektirebilmektedir.

İş Kazaları Faktörleri

İş Kazaları Faktörleri Nelerdir? Ne yapılması Gereklidir?

İnsanlar güvensiz çalışma sahalarından dolayı birçok iş kazası ve meslek hastalığına maruz kalmaktaydı. Son zamanlarda iş kazaları ve meslek hastalıklarının artışından dolayı devlet, birçok mevzuat çıkararak bunları engellemeye çalışmaktadır. Yapılan araştırmalara göre iş kazalarından ölen kişilerin sayısı uyuşturucu, sigara ve savaştan ölen kişilerin sayısına göre 3 kat daha fazladır. Çalışan insanlar, işyerleri güvenlik konusunda ne kadar tedbir alırsa alsın ilk olarak kendi güvenliklerini sağlamaları gerekmektedir. Kendileri iş anında kendilerine güven alıp yaptıkları her işi özveri bir şekilde yaparsa, iş kazaları ve meslek hastalıkları bir nebze de olsa azalabilmektedir.

Çalışanlar kendi tedbirlerini aldıktan sonra, işyerleri gereken tedbirleri almakla yükümlüdür. Çalışanlara daha rahat ve güvenilir bir çalışma ortamı sağlayarak üretimi yapmalarına imkan vermelidir. Çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığından yetki belgesine sahip olan firmalar tarafından devletin uyguladığı mevzuatlar denetlenebilmekte ve eksik noktalar tamamlanabilmektedir. İş sağlığı ve güvenliği konusunda firmalar birçok eğitim vermektedir. Eğitimler sayesinde bilinçli bireyler olarak çalışma ortamlarında yapmamız gereken hataları öğrenebilmekte ve ona göre davranmaktayız.

 İş kazaları neden olur? Bu soru bizler için yıllardır süre gelen bir problem. Bu soruya bulunacak cevap iş kazalarını önleyebilmek için yapılacak çalışmaların temelini oluşturur. Bunun için tüm fiziksel çalışma şartları altında insan performans ve kapasitesine uygun olmayan unsurların yani kaza sebeplerinin belirlenerek elimine edilmesi gerekir.

Yapılan araştırmalarda hiçbir kaza durup dururken tesadüfi olarak ya da sebepsiz meydana gelmez. Bu sebeple oluşan küçük ya da büyük tüm kazaları dikkatlice incelemek, her şeyi tamamıyla analiz etmek, yol açan nedenleri araştırmak, değerlendirme sonrasında gerekli ders ve önlemleri almak, kazaların tekrar meydana gelmesinin önlenmesi veya etkilerinin en aza indirgenmesi açısından son derece önemlidir.

İş Sağlığı ve Güvenliğinin Gerektirdikleri

Ülkemizin gelecek nesillerde üreten bir ülke olmasını istiyorsanız, devletin iş sağlığı ve iş güvenliği ile alakalı uygulamış olan mevzuatlardan bilgimiz olmalı ve bu aldığımız bilgileri uygulamalıyız. Aynı şekilde evimizde de bu bilgileri paylaşarak bilinçli nesiller eğitebiliriz. Şunu unutmayın ki önce iş sağlığı ve iş güvenliği sonrasında üretim gelmekteİş kazasını kim ve hangi sürede bildirmelidir?

İşveren tarafından, kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmesi zorunludur. Ancak, bu süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Bildirim işveren tarafından yapılmamış ise kazalı işçi tarafından yerine getirilmelidir.

İşyerlerinde meslek eğitimi gören öğrenci, çırak ya da yüksek öğrenim gören stajyerler iş kazası geçirirlerse,bildirim, eğitim veya staj gördükleri işyeri işverenleri tarafından kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl, Kuruma en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde yapılır.

İş kazası sonrası ne yapılır?

Öncelikle işçinin tedavisi yapılır. Tedavisi süresince geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Maluliyet durumu varsa tespit edilir. Ve maluliyet durumunun %10’un üzerine çıkması ile maluliyet aylığı bağlanır.

İş kazasının bildirilmemesinin ya da eksik-yanlış bildirilmesinin sonucunda ne olur?

Bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden tahsil edilir. Ayrıca, iş kazası Kuruma eksik ya da yanlış bildirilmişse, bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan, 96. madde hükmüne göre tahsil edilir.

İşyerinde iş kazalarının önlenmesi için yapılacak çalışmalar, aynı zamanda iş güvenliğinin ilkelerini meydana getirir. İş kazalarının önlenebilmesi veya azaltılabilmesi için işyerindeki emniyetsiz durumları ve emniyetsiz hareketleri ortadan kaldırmak veya en aza indirmek için, ayrıca çalışma şartlarını sık sık gözden geçirmek ve aksayan konularda tedbirler almak gerekir.

İş Güvenliği Gereklidir.

İş kazalarının nedenlerini burada sınıflandırmak ve faktörlerden sadece biri ile açıklamak tabi ki mümkün değil. İş kazaları önleme konusunda yapılacak araştırmalarda konuyla ilgili elde edilebilecek bütün faktörleri beraber analiz ederek kaza sebep olan unsurlar hakkında gerekli yerleri ve kişileri uyaran bu şekilde erken önlem alınmasına olanak sağlayan teknikler geliştirilmelidir.

İş Güvenliği Neden Önemlidir? Çünkü iş güvenliğine verilen önem her şeyden önce insan hayatına verilen değerin bir ölçüsüdür. Konunun öneminin benimsenmesi ve işverenlerde ve işyerinde çalışanİş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu bilincinin oluşturulması bir zorunluluk haline gelmiştir. Korunmak riskli görünen her tehlikeye karşı tedbir almakla başlamalı. Korunmanın da üç ana başlıkta toplanabilen yolları vardır. Çalışanda kaynakta ve ortamda. Temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi işte burada başlıyor.

İşyerinde Oluşabilecek Kazalara Karşı Alınacak Önlemler Nelerdir?

Üretim Öncesi ve Sonrası Alınması Gereken Önlemler Nelerdir?

1.Sağlıklı ve güvenli çalışma ortamına uygun makine ve alet seçimi yapılmalıdır.

2.Firma projeleri hazırlanırken sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dikkate alınmalıdır.

3. İşletmedeki ara yolların ve geçitlerin güvenli şekilde işçi miktarına ve malzeme hareketine uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

4.Çalışma ortamları ferah ve düzenli olmalıdır.

5.İthal edilen ürünlerin firmaya uygunluğu ölçülmelidir.

6. Makine yada kullanılacak aletlerin üretim öncesi gerekli kontrol, bakım ve temizlikleri yapılmalıdır.

7. Makine ya da aletlerin kullanım sonrasında kapatılması ve güvenli hale getirilmesi gerekmektedir

8- Fabrika projelerinin hazırlanmasında sağlıklı ve güvenli çalışma koşullarına dikkat edilmelidir.

9- Sağlıklı ve güvenli çalışma koşullarına uygun makine ve tezgahlar seçilmelidir.

10- İşletmedeki ara yolların ve geçitlerin işçi miktarına ve malzeme hareketine uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

11- Artıkları temizlenmesi için yeterli saha bulunmalıdır.

12- İşletmenin kurulma aşamasında priz ve şasi topraklamaları yapılmalıdır.

13- İthal edilen malzemelerin güvenli olmasına dikkat edilmelidir.

14- Makine kısımları, araç gereçler ve bunların koruyucuları ile kullanılan malzemelerin standartlara uygunluğunun sağlanması gerekmektedir.

İşverenin Alması Gereken Önlemler;

1. İşçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili mevzuatta yer alan madde ve eklere uymalıdır.

2. Her işletmede bir iş güvenliği uzmanı bulundurulmalı ve iş güvenliği kuralları firma içi ve dışı olmak üzere belirlenmeli ve uyulmasına teşvik edilmelidir.

3. Gerekli iş güvenliği eğitimi firma tarafından çalışanlarına verilmelidir.

4. Kaza sıklığını en aza indirmenin yolları araştırılmalıdır.

5. İşçiler işe alınırken sağlık muayenesinden geçirilmeli ve kendilerine uygun olan işlere yerleştirilmelidir.

6. İşyerlerinde sağlık personeli bulundurulmalıdır.

7. Kuralcı değil önleyici yaklaşım benimsenmelidir.

8. Çalışma süresi ve ek mesailer çalışanın ruhsal ve fiziksel sağlığı göz önünde bulundurularak ayarlanmalıdır.

9. Çalışanların kapasitelerinden daha hızlı bir şekilde çalışmaları istenmemelidir.

10. İşyerlerinde belirli bir düzen ve standart oluşturulmalıdır.

11. İş kazalarının önlenmesi adına çalışanlar motive edilip ödüllendirilmelidir bu doğrultuda en az kaza yapan işçi ve gruplara özel çalışmalar yapılmalıdır.

12. Firmanın fiziki durumu daima iyileştirilmeli, çalışana özel dinlenebilecekleri alanlar yaratılmalıdır.

13. Doğal afet ya da toplu olaylarda nasıl bir iş birliği sağlanması gerektiği konusunda tatbikat ve alıştırmalar belirli bir periyod halinde firma tarafından gerçekleştirilmelidir.

Çalışan Personelin Alması Gereken Önlemler;

1. Personel sağlığı ve iş güvenliği kurallarına dikkatle uymalıdırlar.

2. Firma veya iş güvenliği uzmanı tarafından belirlenmiş kurallara çalışan kendi ve etrafındakilerin sağlığı için uymak zorundadır.

3. Alet ve makineleri talimatlara uygun bir şekilde kullanmalıdırlar.

4. Koruyucu tedbirlere eksiksiz uymalıdırlar.

5. Yetkiniz dışında işlem yapmayın ve yaptırmayın.

6. Çalışanlar işin tehlikesini azaltmak için koruyucu gözlük, başlık, yüz siperi, kulak tamponu, gaz maskesi, koruyucu ayakkabı giysi gibi malzemeleri, yaptıkları işe uygun olarak kullanmalıdırlar.

7. Yanıcı malzemeler civarında kaynak yapmamalıdırlar.

8. Üretim alanında çalışırken işçiler sakıncalı hareketlerden kaçınmalıdır.